شدت نوری که فیلم یا سنسورهای تصویری را تحت تاثیر قرار می دهد، توسط دیافراگم درون لنز کنترل می شود. دیافراگم اندازه قطر روزنه به وجود آمده درون لنز است. دیافراگم نمونه مکانیکی مردمک چشم انسان است. مردمک چشم انسان در نور کم باز و در نور زیاد بسته می شود تا مقدار نوری را که به شبکیه برخورد می کند کنترل کند.
دیافراگم درون لنز نیز باید باز و بسته شود تا میزان شدت نوری که به فیلم یا سنسورهای تصویری می رسد کنترل شود. فیلم و سنسورهای تصویری نیاز به مقدار نور درست برای اکسپوژر مناسب دارند. اگر نور زیاد باشد، ماده حساس به نور بیشتر از حد نرمال و اگر کمتر باشد کم تر از حد نرمال اکسپوز می شوند.
وقتی دیافراگم درون لنز را باز یا بسته می کنیم، صدای تق تق به گوش می رسد. این صدا نشان دهنده f-stop بوده و دارای درجه بندی و شماره گذاری است. وقتی مقدار عدد f-stop به اندازه یک پله کاهش پیدا می کند، دقیقا نوری که به فیلم یا سنسور تصویری برخورد می کند دو برابر می شود. وقتی میزان عدد f-stop به اندازه یک پله افزایش پیدا می کند، نوری که به فیلم یا سنسور تصویری برخورد می کند نسبت به شماره قبلی نصف می شود. تنها قسمت گیج کننده این است که بزرگ ترین روزنه، کوچک ترین عدد f-stop و کوچکترین عدد f-stop و کوچکترین روزنه، بزرگترین عدد f-stop را دارد. F-stop بزرگ تر، روزنه کوچکتر، بسیار ساده!
رابطه بین دیافراگم و عدد دیافراگم (f- number)
دلیل این گونه شماره گذاری f-stop می تواند به وسیله مثال های زیر بیان شود:
- قطر دیافراگم انتخاب شده برای لنز استاندارد ۵۰ میلیمتر در دوربین ۳۵ میلیمتر برابر با ۱۲٫۵ میلی متر محاسبه شده است.
- این مقدار بر فاصله کانونی لنز (۵۰ میلیمتر) تقسیم شده و دقیقا چهار برابر کمتر می شود.
- در نتیجه دیافراگم عدد f/4 خواهد بود.
- قطر دیافراگم انتخاب شده دیگر بر روی لنز مشابه ۶٫۲۵ میلیمتر است.
- این اندازه نیز به طور مشابه می تواند بر فاصله کانونی لنز بخش شود و عدد f/8 را بدهد.
به این ترتیب دلیل اینکه چرا عدد f-number بزرگ تر مربوط به روزنه کوچک تر است مشخص می شود. ممکن است قطر یک f-number در لنزهایی با فاصله کانونی مختلف، متفاوت باشد. اما مقدار نوری که به فیلم می رسد ثابت خواهد ماند. f/4 در لنزی با فاصله کانونی بلند، به طور فیزیکی قطر بیشتری نسبت به دیافراگم مشابه در لنزی با فاصله کانونی کوتاه تر خواهد بود. اما به هر حال شدت نوری که به فیلم یا سنسور تصویری می رسد در هر دو برابر است. با افزایش فاصله در لنزهایی با فاصله کانونی بلندتر نور مجبور است فاصله بیشتری را برای رسیدن به صفحه حساس به نور بپیماید و به این خاطر مقداری از این انرژی هدر می رود. این اتلاف انرژی نورانی بوسیله افزایش قطر روزنه جبران می شود.
نوشته شده در نور در عکاسی و نورسنجی
اگر عید خود را با مسافرت به نقاط مختلف ایران گذرانده اید و به دیدن آثار تاریخی و مناظر طبیعی و زیبای ایران خودمان رفته اید، الان وقت آن است که از عکس هایی که گرفته اید نهایت استفاده را ببرید. شما تا ۱۵ اردیبهشت فرصت دارید که حداکثر ۳ عکس با فرمت jpg و رزولوشن ۱۵۰ dpi را به سایت www.prochista.com بفرستید. می توانید اطلاعات بیشتر این مسابقه را در همین سایت بخوانید. جوایز این مسابقه سکه و لوح تقدیر و شرکت در نمایشگاه اینترنتی عکس است.
نوشته شده در مسابقات عکاسی
لینک گردی های من ( ۱۴ آوریل ۲۰۰۸)
نوشته شده در معرفی
اکسپوژر، عمل قرار دادن فیلم یا سنسورهای حساس دیجیتالی به نور است. دوربین و لنزها شدت نور (روزنه/ دیافراگم) و زمان (شاتر) نوری که اجازه خواهد یافت به فیلم یا سنسور برسد را کنترل می کنند. شدت نور به وسیله اندازه دیافراگم دورن لنز و مدت زمان نور به وسیله شاتر کنترل می شود.
نور بسیار زیاد (over exposure) و نور بسیار کم (under exposure) را به دنبال خواهد داشت. تفاوتی ندارد که مقدار نور کم یا زیادی وجود دارد، فیلم یا سنسور تصویری به اکسپوژر درست برای ثبت تصویر نیاز دارد. فیلم نمی تواند حساسیتش را نسبت به نور تغییر دهد و با نورپردازی های مختلف در مکان های گوناگون سازگار شود. اکسپوژر مجبور است برای تغییرات در میزان نور اصلاح شود. این تنظیمات به وسیله شدت (دیافراگم) و تناوب (شاتر) نور ورودی به دوربین به دست می ایددد. افزایش در اندازه دیافراگم اکسپوژر را بیشتر و کاهش در مقدار آن اکسپوژر را کمتر خواهد کرد. کاهش در تناوب سرعت شاتر، اکسپوژر را کاهش می دهد و بالعکس.
اندازه گیری نور
برای اندازه گیری اکسپوزر درست، شدت یا مقدار نور باید محاسبه شود. نور توسط نورسنج اندازه گیری می شود. تصمیم دارم درباره تکنیک های نورسنجی با هر دو روش یعنی هم با نورسنج های دستی (hand- held) و هم آنهایی که درون دوربین هایافت می شود در چند پست صحبت کنم.
همه نورسنج ها اطلاعاتی درباره میزان نور موجود برای به دست اوردن یک اکسپوژر درست را می دهند. این اطلاعات می تواند برای تنظیم دیافراگم و شاتر در ترکیبات مختلف به کار برده شود. هر ترکیبی نتیجه بصری متفاوتی را خواهد داشت ( عمق میدان و محو شدن حرکت)، در حالی که مقدار اکسپوژر نهایی که به فیلم می رسد ثابت می ماند. بیشتر اوقات مفهوم اکسپوژر درست در یک مدیوم خلاق همانند عکاسی می تواند بسیار شخصی باشد. امکان دارد عکاس بخواهد برای ایجاد یک حالت خاص تصویرش تیره تر یا روشن تر باشد.
اکسپوژر مناسب
نورخوانی توسط نورسنج تنها باید به عنوان یک راهنما برای اکسپوژر به کار برده شود. فیلم و سنسورهای تصاویر دیجیتال قادر به ثبت دامنه زیاد تون هایی که چشم انسان می تواند ببیند نیستند. اگر دوربین موضوعی را در قاب داشته باشد که دارای نقاط روشن و تیره گوناگون باشد، لایه حساس به نور ممکن است تنها بتواند نقاط روشن و یا تیره را ثبت کند، نه هر دوی آنها را. نقاط بسیار تیره و بسیار روشن نمی توانند هر دو با جزئیات و بافت کامل در یک قاب ثبت شوند. نوردهی بیشتر و کمتر از حد نرمال در تصویر نه تنها امکان پذیر است بلکه عمومیت دارد.
بیشتر اوقات عکاس برای تصمیم گیری درباره اکسپوژر درست بیش از یک بار نورسنجی لازم دارد.
اگر نورسنجی از نواحی روشن انجام شود امکان از دست رفتن جزئیات در نواحی سایه وجود دارد و اگر نورسنجی از نواحی سایه انجام شود نواحی روشن ممکن است بیشتر از حد نور ببینند. عکاس باید درباره این که کدام یک از نواحی، تیره یا روشن، ارجحیت دارد تصمیم بگیرد، نورپردازی را تغییر دهد یا به یک میانگین برسد. اگر عکاس بخواهد تصمیمی غیر معمول بگیرد، درک بسیار خوب اکسپوژر اهمیت فراوان دارد.
نوشته شده در نور در عکاسی و نورسنجی










